Iedereen verdient een plek op de arbeidsmarkt. Steeds meer gemeenten zien het belang van een inclusieve arbeidsmarkt én hun rol daarin. Niet alleen als werkgever, maar ook als inkoper van diensten en producten. Door gericht inkoopbeleid kunnen zij bedrijven stimuleren om sociaal te ondernemen – en zo echt het verschil maken.
In de regio Veluwe Stedendriehoek werken het Werkcentrum en werkgevers al nauw samen aan dit doel. Het Werkcentrum is een netwerksamenwerking van gemeenten, UWV, onderwijsinstellingen, SBB en werkgevers- en werknemersorganisaties. Samen zetten zij zich in voor meer werkgelegenheid voor mensen uit verschillende doelgroepen, van uitkeringsgerechtigden, niet-uitkeringsgerechtigden (nuggers) tot en met mensen met fysieke of psychische kwetsbaarheden.
Kracht door samenwerking en ketenstimulering
De kracht van deze regio ligt in de samenwerking vanuit het Werkcentrum met bedrijven en sociale ondernemingen. Door die krachten te bundelen in het Expertisecentrum Social Return, worden zowel economische als sociale doelen gerealiseerd. Het Werkcentrum faciliteert het Expertisecentrum Social Return waarin kennis en deskundigheid op SROI is gebundeld. Gemeenten zetten op hun beurt het inkoopbeleid actief in om bedrijven te stimuleren om te investeren in mensen en maatschappelijk verantwoord te ondernemen.
Een belangrijk onderdeel in deze samenwerking is de ketenstimulering. Bedrijven worden aangemoedigd om niet alleen zelf sociaal te ondernemen, maar ook hun leveranciers en partners mee te nemen in dit proces. Op die manier verspreidt het effect van SROI zich door hele ketens heen en draagt de hele regio bij aan een inclusieve arbeidsmarkt.
Twee belangrijke instrumenten: SROI en PSO
In deze samenwerking spelen Social Return on Investment (SROI) en de Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) een centrale rol.
- SROI houdt in dat opdrachtnemers bij aanbestedingen iets terugdoen voor de samenleving, bijvoorbeeld door mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan te nemen.
- De PSO is een landelijk erkend keurmerk ontwikkelt door TNO dat meet hoe sociaal een bedrijf onderneemt. Bedrijven die hier hoog op scoren, laten zien dat ze structureel werkplekken bieden aan mensen die extra ondersteuning nodig hebben.
Gemeenten verwerken deze instrumenten steeds vaker in hun aanbestedingsbeleid. Bedrijven die meedoen (al dan niet als onderaannemer) die PSO gecertificeerd zijn, profiteren hierdoor van een betere positionering bij opdrachten én dragen concreet bij aan maatschappelijke doelen. Met een PSO-certificaat krijg je korting op de Social Return verplichting.
Ondersteuning vanuit het Expertisecentrum
Het Expertisecentrum Social Return Veluwe Stedendriehoek ondersteunt gemeenten bij het opstellen van duidelijke sociale voorwaarden in aanbestedingen. Ook helpt het bedrijven bij het realiseren van hun SROI-afspraken, hierin werken ze nauw samen met de werkleerbedrijven en het UWV. Vanuit de gezamenlijke werkgeversdienstverlening van het Werkcentrum wordt actief ondersteuning geboden aan bedrijven bij het invullen van hun SR-voorwaarden en kandidaten aangedragen en indien nodig begeleidingstrajecten en of praktijkleertrajecten opgezet. Zo zorgen ze er samen voor dat social return geen papieren doel blijft, maar leidt tot echte, duurzame banen voor kwetsbare doelgroepen.
Wat is er al bereikt?
De regio heeft de afgelopen jaren flinke stappen gezet. Het aantal PSO-gecertificeerde bedrijven groeit, net als het aantal opdrachten waarin SROI succesvol is toegepast. Hierdoor is de werkgelegenheid voor mensen met een kwetsbare positie zichtbaar toegenomen. De sociale impact van de regio wordt steeds groter – en steeds beter meetbaar. Daarnaast zorgt het PSO-certificaat voor zowel de sociaal ondernemer als de aanbestedende dienst, voor minder administratieve lasten bij de invulling, monitoring en controle op de social return verplichting.
Wat kan beter?
Tegelijkertijd liggen er nog kansen. Eén van de uitdagingen is om het SROI-rendement verder te verhogen. De ambitie is dat minimaal 3% van het totale regionale inkoopvolume aan sociale voorwaarden wordt besteed. In de praktijk blijkt het echter lastig om dit percentage structureel te halen.
Ook is het soms moeilijk om langdurige werkplekken te creëren. Werk is niet altijd passend of slechts tijdelijk. De focus moet daarom meer liggen op duurzame plaatsingen waarin mensen zich kunnen ontwikkelen richting een vaste baan.
Het PSO-certificaat kan hier een sleutelrol in spelen. Het biedt bedrijven inzicht in hun prestaties op het gebied van sociaal ondernemen, en motiveert hen om zich continu te verbeteren. Door bedrijven te ondersteunen bij het behalen van hogere PSO-treden, kan de regio zorgen voor meer structurele werkgelegenheid.
Vooruitkijken: samen verder bouwen
De ambitie van de Veluwe Stedendriehoek is helder: een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen meetelt. Door inkoopbeleid slim in te zetten en de samenwerking met bedrijven en alle kernpartijen van het Werkcentrum zoals de werkleerbedrijven, UWV en sociale partners te versterken, komt die ambitie steeds dichterbij.
Maar er is nog werk aan de winkel. Door blijvend te investeren in samenwerking, ketenstimulering en ondersteuning van bedrijven, kan de regio doorgroeien tot een landelijke koploper in sociaal ondernemerschap en haar ambitie van meest sociaal ondernemende regio van Nederland realiseren.
